Promocja książki współautorstwa ekspertów Fundacji INFOSEC

Debata o wojnie informacyjnej, wpływie społecznym i bezpieczeństwie kognitywnym

Dziś mieliśmy przyjemność uczestniczyć w promocji książki, której współautorami są eksperci, Adam Paweł Olechowski i Jarosław Wiśnicki, Fundacji INFOSEC. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Polskie Towarzystwo Nauk Politologicznych a moderowane było przez dr. hab. Arkadiusza Czwołka porf. UMK. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli świata nauki, ekspertów oraz osoby zainteresowane problematyką współczesnych zagrożeń informacyjnych.

Spotkanie przebiegało w niezwykle miłej, otwartej i sprzyjającej pogłębionej refleksji atmosferze, a jego istotnym elementem była merytoryczna rozmowa poświęcona nowym formom oddziaływania informacyjnego, wojnie kognitywnej oraz wyzwaniom, jakie stoją dziś przed demokracjami i państwami narodowymi.

Już na wstępie przywołano znamienne słowa Fryderyka Joliot-Curie:

„Przyszła wojna będzie wojną niewidzialną (…)”,
które stały się punktem odniesienia dla dalszej dyskusji. Uczestnicy podkreślali, że – zgodnie z myślą Clausewitza, iż „każda epoka ma swoje wojny” – współczesne konflikty coraz częściej rozgrywają się w sferze informacji, percepcji i emocji społecznych.

W trakcie dyskusji zwrócono uwagę, że współczesne operacje wpływu społecznego nie są całkowicie nowym zjawiskiem, lecz ich wyjątkowość polega na skali, szybkości i precyzji oddziaływania, możliwych dzięki technologiom cyfrowym, algorytmom i personalizacji przekazu. Jak podkreślono, po raz pierwszy w historii możliwe stało się niemal natychmiastowe kształtowanie percepcji całych społeczeństw.

Jednym z istotnych wątków była kwestia zagrożeń dla demokracji. Wskazano, że największe ryzyko wynika z połączenia zewnętrznych operacji informacyjnych prowadzonych przez państwa autorytarne z wewnętrzną instrumentalizacją informacji przez elity polityczne. To właśnie erozja zaufania do instytucji, mediów i procedur demokratycznych tworzy podatny grunt dla skutecznych ingerencji informacyjnych.

Szczególne zainteresowanie wzbudziła dyskusja o wojnie kognitywnej. Podkreślono, że granica między skutecznym oddziaływaniem informacyjnym a destrukcją zaufania społecznego przebiega tam, gdzie krótkoterminowe cele zaczynają podważać długofalową stabilność poznawczą społeczeństwa. Zwrócono uwagę na tzw. efekt bumerangu, w którym chaos informacyjny może ostatecznie osłabić także podmiot prowadzący takie działania.

Ważnym głosem była również refleksja nad rolą państwa narodowego w dobie globalnych platform cyfrowych. Wskazano, że choć państwa tracą monopol na kontrolę obiegu informacji, nie tracą odpowiedzialności za bezpieczeństwo informacyjne, a ich rola coraz bardziej polega na budowaniu odporności społecznej, kompetencji krytycznych i wiarygodnych instytucji komunikacji publicznej.

Odnosząc się do wojny w Ukrainie, autor i dyskutanci podkreślali, że współczesna władza w konfliktach międzynarodowych coraz częściej opiera się na kontroli narracji, a nie wyłącznie terytorium. Hegemonia informacyjna staje się równie istotna jak przewaga militarna, co wymaga od nauk o polityce uwzględnienia wymiaru kognitywnego jako kluczowego obszaru rywalizacji.

Podsumowując debatę, zgodnie stwierdzono, że weszliśmy w nową, permanentną fazę wojny informacyjnej, w której granica między pokojem, kryzysem a konfliktem zbrojnym ulega zatarciu. Oddziaływanie informacyjno-psychologiczne stało się procesem ciągłym, wzmacnianym przez sztuczną inteligencję i automatyzację narracji, a bezpieczeństwo informacyjne przestało być jedynie reakcją kryzysową – stając się elementem codziennego funkcjonowania państwa i społeczeństwa.

Dziękujemy organizatorom oraz wszystkim uczestnikom za inspirujące spotkanie i wartościową wymianę myśli. Gratulujemy autorom książki i cieszymy się, że członkowie Fundacji INFOSEC wnoszą tak istotny wkład w debatę nad jednym z najbardziej istotnych wyzwań współczesnego bezpieczeństwa.